ژل لوبریکانت چیست؟ کاربرد، انواع، عوارض و طرز استفاده درست از ژل روان‌کننده

ژل لوبریکانت (ژل روان‌کننده) یک محصول بهداشتی و لغزنده است که اصطکاک را کم می‌کند؛ برای همین در رابطه جنسی، معاینه‌های زنان و مقعدی و بعضی اقدامات پزشکی، هم راحتی را بیشتر می‌کند و هم درد را کمتر. برای بیشتر افراد، بهترین ژل لوبریکانت نوع پایه آب و بدون عطر و رنگ است، چون با کاندوم لاتکس سازگار است و با آب شسته می‌شود. ژل‌ها و روغن‌های چرب مثل وازلین و روغن نارگیل کاندوم لاتکس را ضعیف می‌کنند و نباید با آن استفاده شوند. ژل لوبریکانت نه جلوی بارداری را می‌گیرد و نه از بیماری‌های مقاربتی پیشگیری می‌کند.

آخرین به‌روزرسانی: ۳۰ شهریور ۱۴۰۵ | این مطلب آموزشی است و جایگزین معاینه و تشخیص پزشک نیست.

خلاصه در یک نگاه

• همراه با کاندوم لاتکس فقط ژل پایه آب یا سیلیکونی استفاده کنید؛ روغن ممنوع است.
• با وسایل جنسی سیلیکونی، ژل پایه آب انتخاب درست است، چون ژل سیلیکونی به سطح آنها آسیب می‌زند.
• اگر قصد بارداری دارید، هر ژلی مناسب نیست؛ بعضی ژل‌ها حرکت اسپرم را کم می‌کنند.
• سوزش، خارش یا ترشح غیرعادی بعد از مصرف یعنی استفاده را قطع کنید و اگر ادامه داشت به پزشک مراجعه کنید.
• خشکی واژن که تکرار می‌شود علت دارد. ژل فقط علامت را کم می‌کند و جای بررسی پزشکی را نمی‌گیرد.

ژل لوبریکانت ماده‌ای غلیظ، شفاف یا سفیدرنگ است که روی پوست و مخاط یک لایه لغزنده نازک می‌سازد. در رابطه جنسی طبیعی، بدن بعد از تحریک ترشحی تولید می‌کند که ورود را آسان می‌کند. وقتی این ترشح کم است، اصطکاک به بافت حساس واژن فشار می‌آورد و نتیجه‌اش درد، سوزش و گاهی خراش‌های ریز است. ژل روان‌کننده همین کمبود را جبران می‌کند.

چند تفاوت را از همین ابتدا باید جدا کرد:

• لوبریکانت با مرطوب‌کننده واژینال یکی نیست. لوبریکانت درست پیش از رابطه یا معاینه استفاده می‌شود و اثرش موقتی است. مرطوب‌کننده واژینال را برای خشکی مداوم چند بار در هفته و به‌صورت منظم به کار می‌برند.
• ژل لوبریکانت با ژل سونوگرافی فرق دارد. ژل سونوگرافی برای انتقال امواج صوتی ساخته شده و لوبریکانت برای کاهش اصطکاک. هر کدام را فقط برای کاربردی مصرف کنید که سازنده روی بسته نوشته است.
• ژل لوبریکانت دارو نیست. هورمون ندارد و علت خشکی را درمان نمی‌کند. کرم یا قرص‌های هورمونی واژینال محصولاتی جداگانه‌اند که پزشک تجویز می‌کند.

کاربردهای ژل لوبریکانت

در رابطه جنسی

رایج‌ترین کاربرد ژل روان‌کننده همین است. اگر خشکی واژن علت درد هنگام دخول باشد، ژل اصطکاک را کم می‌کند و رابطه را راحت‌تر می‌کند. در رابطه مقعدی هم استفاده از ژل ضروری‌تر است، چون مقعد برخلاف واژن ترشح روان‌کننده طبیعی ندارد و بافت آن در برابر اصطکاک آسیب‌پذیرتر است.

در معاینه‌های پزشکی

پزشک برای معاینه واژینال، معاینه مقعدی و بعضی اقدامات تشخیصی از ژل مخصوص پزشکی استفاده می‌کند تا معاینه بدون درد و آسیب انجام شود. نوع پایه آب در این موارد رایج‌تر است. برای معاینه، ژل ساده و مخصوص پزشکی به کار می‌رود، نه ژل‌های عطردار یا طعم‌دار.

در خشکی واژن

خشکی واژن فقط مشکل زنان یائسه نیست. علت‌های شایع آن این‌هاست:

• تحریک ناکافی پیش از رابطه
• تغییرات هورمونی، مثل دوران شیردهی، بعد از زایمان، نزدیک یائسگی و پس از آن
• مصرف بعضی داروها، از جمله بعضی داروهای ضدافسردگی
• استرس و خستگی مزمن

ژل لوبریکانت برای این افراد راحتی فوری می‌آورد، اما اگر خشکی هفته‌ها ادامه دارد یا رابطه دردناک است، ریشه‌یابی توسط پزشک زنان لازم است.

انواع ژل لوبریکانت و مقایسه آنها

ژل‌های روان‌کننده را بر اساس مادهٔ پایه به سه گروه اصلی تقسیم می‌کنند: پایه آب، سیلیکونی و روغنی. انتخاب درست بستگی به کاندوم، وسایل جنسی، حساسیت پوست و هدف شما دارد.

مقایسه سه نوع اصلی ژل لوبریکانت

ویژگی	پایه آب	سیلیکونی	روغنی
کاندوم لاتکس	سازگار	سازگار	ناسازگار؛ لاتکس را ضعیف می‌کند
وسایل جنسی سیلیکونی	سازگار	ممکن است به سطح وسیله آسیب بزند	بسته به جنس وسیله؛ دستور سازنده را بخوانید
ماندگاری	کوتاه‌تر؛ زودتر خشک یا جذب می‌شود	طولانی‌تر؛ جذب پوست نمی‌شود و در آب هم می‌ماند	طولانی
شستشو	آسان با آب	سخت‌تر؛ لغزندگی روی پوست می‌ماند	سخت؛ روی پارچه لک می‌گذارد
نکته مراقبتی	فرمول‌ها با هم فرق دارند؛ گلیسرین یا گلیکول زیاد، غلظت (اسمولالیته) را بالا می‌برد	سازگاری با کاندوم باید روی برچسب باشد؛ حساسیت به آن نادر است	با کاندوم لاتکس نباید مصرف شود؛ روغن‌های خانگی برای تلاش برای بارداری توصیه نمی‌شوند
مصرف پزشکی	رایج‌ترین نوع در معاینه	کمتر	معمول نیست

لوبریکانت پایه آب

لوبریکانت پایه آب رایج‌ترین نوع است و برای بیشتر موقعیت‌ها انتخاب اول محسوب می‌شود. با کاندوم لاتکس، پلی‌ایزوپرن و پلی‌یورتان و با وسایل جنسی سیلیکونی سازگار است و با آب شسته می‌شود. ایراد اصلی‌اش خشک شدن سریع‌تر است؛ در این حالت می‌توانید چند قطره آب اضافه کنید یا دوباره ژل بمالید.

دو نکته را نباید نادیده گرفت. اول این‌که «پایه آب» یعنی «بدون حساسیت» نیست؛ عطر، طعم، رنگ و نگهدارنده‌ها در همین ژل‌ها هم می‌توانند تحریک ایجاد کنند. دوم این‌که چون ژل پایه آب آب دارد، باید نگهدارنده داشته باشد تا آلوده نشود. برندهایی مثل پلی‌ژل و کاراژل که در ایران رایج‌اند معمولاً به‌صورت پایه آب عرضه می‌شوند، اما ترکیب دقیق هر محصول را همیشه روی برچسب همان بسته بخوانید.

لوبریکانت سیلیکونی

لوبریکانت سیلیکونی آب ندارد و در بدن جذب نمی‌شود، برای همین مدت طولانی‌تری لغزنده می‌ماند و در تماس با آب هم از بین نمی‌رود. با کاندوم لاتکس سازگار است. مهم‌ترین محدودیتش این است که ژل سیلیکونی سطح وسایل جنسی سیلیکونی را خراب می‌کند و پاک کردنش از روی پوست و پارچه سخت‌تر است.

در بعضی مطالب فارسی نوشته شده که ژل سیلیکونی «بستر رشد باکتری» است و برای رابطه جنسی توصیه نمی‌شود. این ادعا را در منابع بالینی معتبری که بررسی کردیم نتوانستیم تأیید کنیم. مشخصات فنی سازمان جهانی بهداشت و صندوق جمعیت ملل متحد برای خرید ژل‌های روان‌کننده، ژل سیلیکونی را هم در کنار ژل پایه آب پذیرفته است.

لوبریکانت روغنی

ژل روغنی شامل وازلین، روغن معدنی، روغن بچه و روغن‌های گیاهی مثل روغن نارگیل است. مشکل اصلی آن با کاندوم لاتکس است: روغن ساختار لاتکس را ضعیف می‌کند و احتمال پارگی را بالا می‌برد، حتی اگر کاندوم ظاهراً سالم به نظر برسد. اگر جنس کاندوم را نمی‌دانید، آن را لاتکس فرض کنید. کاندوم‌های پلی‌یورتان در برابر روغن مقاوم‌ترند.

روغن‌های آشپزخانه و بدن جایگزین مناسبی برای ژل لوبریکانت نیستند. پاک کردنشان سخت است، روی پارچه لک می‌گذارند و برای زوج‌هایی که قصد بارداری دارند توصیه نمی‌شوند. مطالب زیادی می‌گویند روغن نارگیل pH واژن را بر هم می‌زند، اما شواهد محکمی برای این ادعا پیدا نکردیم، پس آن را به‌عنوان حقیقت قطعی نقل نمی‌کنیم.

ژل‌های هیبرید و ژل‌های ویژه

بعضی محصولات ترکیبی از آب و سیلیکون‌اند و می‌خواهند ماندگاری سیلیکون را با شستشوی آسان پایه آب جمع کنند. ژل‌های طعم‌دار، گرم‌کننده، خنک‌کننده و ژل‌های به‌اصطلاح «تاخیری» هم وجود دارند. برای پوست و مخاط حساس، عطر، طعم و مواد گرم‌کننده احتمال تحریک را بالا می‌برند. در مشخصات خرید سازمان ملل هم افزودن عطر، رنگ، مواد گیاهی و ترکیبات «افزایش‌دهنده لذت» به ژل روان‌کننده مجاز شمرده نشده است.

دو عدد فنی در ایمنی ژل لوبریکانت نقش دارند: pH و اسمولالیته. pH واژن سالم اسیدی است و بین 3.8 تا 4.5 قرار دارد. اگر این اسیدیته بالا برود، خطر واژینوز باکتریال بیشتر می‌شود. pH رکتوم برعکس به خنثی نزدیک است. سازمان جهانی بهداشت در یادداشت راهنمای سال 2012 خود تأکید کرده که یک ژل واحد نمی‌تواند هر دو محیط را کامل پوشش دهد.

محدوده‌های pH بر اساس یادداشت راهنمای WHO/UNFPA/FHI360 (سال 2012) و مشخصات خرید WHO/UNFPA (سال 2020). محور افقی مقدار pH است.

اسمولالیته یعنی غلظت مواد محلول در ژل. ژل‌هایی که مقدار زیادی گلیسرین، پروپیلن‌گلیکول یا پلی‌اتیلن‌گلیکول دارند، غلظت بالایی پیدا می‌کنند و در آزمایشگاه آب را از سلول‌های مخاط بیرون می‌کشند و می‌توانند به پوشش مخاط آسیب بزنند. در مشخصات خرید سازمان ملل، سقف اسمولالیته برای ژل پایه آب کمتر از 1200 میلی‌اسمول بر کیلوگرم تعیین شده و ترجیح داده می‌شود ژل، pH واژن یا رکتوم را جابه‌جا نکند. خود سازمان اشاره کرده که این سقف در دست بازنگری است.

یک بررسی آزمایشگاهی در سال 2014 روی ژل‌های تجاری نشان داد بیشتر محصولات بررسی‌شده از محدوده توصیه‌شده سازمان جهانی بهداشت در pH یا اسمولالیته بیرون بودند. روی بسیاری از محصولات این عددها نوشته نمی‌شود. می‌توانید از تولیدکننده یا فروشنده بپرسید و اگر پاسخی نگرفتید، دست‌کم فهرست ترکیبات را بخوانید و ژل‌هایی را کنار بگذارید که گلیکول در ابتدای فهرستشان است.

انتخاب ژل روان‌کننده بر اساس شرایط

شرایط	انتخاب مناسب‌تر	نکته
استفاده با کاندوم لاتکس	پایه آب یا سیلیکونی	هیچ روغن یا کرمی استفاده نشود.
حساسیت به لاتکس	کاندوم غیرلاتکس همراه با ژل پایه آب	پلی‌ایزوپرن مثل لاتکس با روغن آسیب می‌بیند.
خشکی واژن	پایه آب ساده بدون عطر؛ در صورت نیاز سیلیکونی	اگر خشکی مداوم است، مرطوب‌کننده واژینال و بررسی پزشکی لازم است.
یائسگی	ژل هنگام رابطه و مرطوب‌کننده واژینال منظم	در علائم شدید‌تر، پزشک ممکن است درمان هورمونی موضعی بدهد.
مستعد عفونت واژن	بدون عطر و طعم، با اسمولالیته و pH مناسب	در تکرار عفونت‌ها با پزشک مشورت کنید.
بارداری و شیردهی	پایه آب ساده بدون عطر	پیش از مصرف با پزشک یا ماما هماهنگ کنید.
قصد بارداری	ژل مخصوص و سازگار با اسپرم	روغن‌های خانگی و اغلب ژل‌های معمولی توصیه نمی‌شوند.
وسایل جنسی سیلیکونی	پایه آب	ژل سیلیکونی به سطح وسیله آسیب می‌زند.
رابطه مقعدی	پایه آب یا سیلیکونی همراه با کاندوم	pH ایده‌آل ژل رکتال بین 5.5 و 7 است؛ ژل‌های عطردار و گرم‌کننده مناسب نیستند.
تماس با آب (وان، دوش)	سیلیکونی	ژل پایه آب در آب شسته می‌شود.

ژل مناسب اصطکاک را کم می‌کند و به همین دلیل می‌تواند به سالم ماندن کاندوم هم کمک کند؛ اما ژل نامناسب همان کاندوم را از کار می‌اندازد. قاعده ساده است: با کاندوم لاتکس فقط ژل پایه آب یا سیلیکونی. روغن معدنی، وازلین، روغن نارگیل، روغن بچه و کرم‌های بدن را کنار بگذارید. اگر با ژل روغنی رابطه داشته‌اید و کاندوم استفاده شده بود، آن را ایمن ندانید و درباره پیشگیری اورژانسی از بارداری و ریسک بیماری‌های مقاربتی هرچه زودتر، ترجیحاً در 72 ساعت اول، با پزشک یا داروخانه مشورت کنید.

یادآوری مهم

ژل لوبریکانت روش پیشگیری از بارداری نیست و از HIV و سایر بیماری‌های مقاربتی محافظت نمی‌کند. در مشخصات خرید سازمان ملل هم درج همین هشدار روی بسته ژل الزامی شده است. برای محافظت باید از کاندوم استفاده شود.

در بارداری ترشحات واژن معمولاً بیشتر می‌شود و ممکن است خشکی کمتر شود، اما این برای همه صدق نمی‌کند. اگر رابطه ناراحت‌کننده است، معمولاً ژل ساده پایه آب بدون عطر و طعم انتخاب می‌شود. پیش از مصرف با پزشک یا مامای خود مشورت کنید. اگر رابطه با خونریزی، درد شدید یا خروج مایع همراه بود، مسئله را با ژل حل نکنید و سریع به پزشک مراجعه کنید.

بعد از زایمان، به‌خصوص در دوران شیردهی، افت هورمون‌ها می‌تواند خشکی واژن ایجاد کند. کالج آمریکایی متخصصان زنان و زایمان (ACOG) ژل‌های روان‌کننده و درمان موضعی استروژنی را برای این مشکل مفید می‌داند. استروژن موضعی نسخه‌ای است و باید پزشک درباره آن تصمیم بگیرد.

زوج‌هایی که قصد بارداری دارند باید حساس‌تر باشند. مطالعات آزمایشگاهی نشان داده‌اند که بعضی ژل‌ها حرکت اسپرم را کم می‌کنند. مرکز بهداشتی کلینیک مایو می‌گوید هنوز روشن نیست این موضوع نرخ بارداری را چقدر کاهش می‌دهد، اما توصیه می‌کند در دوران تلاش برای بارداری از بیشتر ژل‌ها پرهیز شود. اگر به ژل نیاز دارید، ژلی را انتخاب کنید که مخصوص این هدف ساخته شده، بدون عطر و پارابن باشد. روغن‌های خانگی مثل روغن نارگیل هم گزینه مناسبی نیستند.

باید صادق بود: شواهد درباره «ژل‌های دوست‌دار اسپرم» یکدست نیست و بعضی پژوهش‌ها ادعای مثبت بودن برخی برندها را تأیید نکرده‌اند. اگر مدتی است اقدام می‌کنید و باردار نمی‌شوید، به‌جای تغییر ژل، ارزیابی باروری را از پزشک بخواهید.

بعد از یائسگی، افت استروژن باعث نازک و خشک شدن بافت واژن می‌شود. جامعه یائسگی آمریکای شمالی (NAMS) در بیانیه سال 2020 برای علائم خفیف تا متوسط، ژل‌های غیرهورمونی هنگام رابطه و مرطوب‌کننده‌های واژینال ماندگار را که چند بار در هفته و منظم مصرف می‌شوند، درمان خط اول می‌داند. اگر علائم شدیدتر است، درمان‌های نسخه‌ای مثل استروژن یا DHEA واژینال وجود دارد. بهبود کامل ممکن است یک تا سه ماه طول بکشد و قطع درمان معمولاً علائم را برمی‌گرداند.

پس در یائسگی فقط ژل لوبریکانت کافی نیست؛ ژل برای لحظه رابطه است و مرطوب‌کننده برای هر روز.

ژل لوبریکانت برای بیشتر افراد بی‌خطر است، اما عارضه‌های زیر شناخته‌شده‌اند:

1. حساسیت و تحریک: سوزش، خارش و قرمزی. علت می‌تواند عطر، طعم، رنگ، نگهدارنده، گلیکول‌ها یا گاهی خود سیلیکون باشد. هیچ نوع ژلی صددرصد بدون ریسک حساسیت نیست.
2. آسیب به کاندوم: ژل‌ها و روغن‌های چرب با لاتکس ناسازگارند.
3. برهم خوردن تعادل میکروبی واژن: ژل‌های با اسمولالیته یا pH نامناسب در آزمایشگاه به سلول‌های مخاط آسیب می‌زنند و در مطالعات مشاهده‌ای با افزایش خطر واژینوز باکتریال ارتباط دیده شده است. این ارتباط برای همه یکسان نیست و مطالعات ادامه دارد. ژل به‌تنهایی عفونت ایجاد نمی‌کند، اما محصول نامناسب یا آلوده می‌تواند زمینه‌ساز مشکل شود. اگر سابقه عفونت‌های تکرارشونده دارید، ژل بدون عطر و طعم را انتخاب کنید و از پزشک نظر بگیرید.
4. اثر بر اسپرم: همان‌طور که گفته شد.
5. آسیب به وسایل سیلیکونی: با ژل سیلیکونی.

پیش از اولین مصرف یک محصول جدید، مقدار کمی از آن را روی پوست داخل ساعد بمالید و چند ساعت صبر کنید. اگر قرمزی یا خارش ایجاد شد، آن محصول برای شما مناسب نیست. این آزمون ساده، توصیه رایج در پوست‌شناسی است و جای آزمایش حساسیت پزشکی را نمی‌گیرد.

1. دست‌ها را بشویید و تاریخ انقضا و سالم بودن پلمب بسته را بررسی کنید.
2. مقدار کمی بردارید. کم بودن اصطکاک را برمی‌گرداند و زیاد بودن فقط هدر می‌رود. اگر لازم شد اضافه کنید.
3. ژل را روی ورودی واژن یا ناحیه مورد نظر و اگر کاندوم به کار می‌برید، روی خود کاندوم بمالید. شل بودن عضلات کف لگن باعث می‌شود ژل بهتر عمل کند.
4. اگر در حین رابطه خشک شد، دوباره ژل بزنید. در ژل پایه آب چند قطره آب هم اثر را تجدید می‌کند.
5. بعد از رابطه، فقط ناحیه بیرونی را با آب ولرم بشویید. داخل واژن را نشویید و از دوش واژینال یا صابون داخل واژن استفاده نکنید. واژن خودش را تمیز می‌کند و شستشوی داخلی باکتری‌های محافظ آن را از بین می‌برد.

نگهداری: ژل را زیر 30 درجه سانتی‌گراد، دور از نور مستقیم آفتاب و با درب بسته نگه دارید. مدت مجاز مصرف بعد از بازکردن روی بسته نوشته می‌شود؛ اگر رنگ، بو یا بافت ژل تغییر کرد، آن را دور بریزید. ژل را دور از دسترس کودکان نگه دارید.

گاهی گفته می‌شود ژل‌های روان‌کننده انزال را به تأخیر می‌اندازند. ژل معمولی درمان زودانزالی نیست. بعضی محصولات «تاخیری» حاوی بی‌حس‌کننده‌های موضعی مثل لیدوکائین یا بنزوکائین هستند و اثرشان از همین ماده است، نه از خود روان‌کنندگی. راهنمای انجمن اورولوژی اروپا (EAU) اسپری یا کرم لیدوکائین/پریلوکائین را یکی از درمان‌های مؤثر می‌داند، اما هشدار می‌دهد که این مواد ممکن است به شریک جنسی منتقل شوند و بی‌حسی ایجاد کنند؛ برای همین بعد از مصرف باید از کاندوم استفاده کرد یا محل را پیش از رابطه شست. این محصولات برای افراد دارای حساسیت به اجزای آنها ممنوع‌اند. اگر زودانزالی برایتان مشکل است، با پزشک یا متخصص اورولوژی مشورت کنید.

در بازار ایران برندهای متعددی ژل روان‌کننده عرضه می‌کنند؛ از جمله پلی‌ژل، ژل لوبریکانت کارا ژل، تولید دارو، بکر، رازک، ایموشن، ناچ کدکس، بیوگلاید، استروگلاید و سیمپلکس. اثر و ترکیب هر محصول را از برچسب و اطلاعات رسمی همان بسته بخوانید، نه از وعده‌های تبلیغاتی. بهترین ژل لوبریکانت برای شما آن است که با شرایط خودتان در جدول ۲ همخوان باشد.

هنگام خرید به این موارد نگاه کنید:

• نوع پایه (آب، سیلیکون یا روغن) روی بسته نوشته شده باشد.
• سازگاری با کاندوم ذکر شده باشد.
• فهرست ترکیبات کامل باشد و اگر پوست حساس دارید، عطر و طعم نداشته باشد.
• تاریخ تولید و انقضا، شماره سری ساخت و پلمب سالم باشد.
• مجوز اداره کل تجهیزات و ملزومات پزشکی (کد IRC) قابل استعلام باشد.
• از فروشگاه معتبر خریداری شود و شرایط نگهداری آن رعایت شده باشد.

برای مشاهده و سفارش انواع ژل لوبریکانت پایه آب و سیلیکونی، می‌توانید به ژل لوبریکانت پلی ژل مراجعه کنید یا برای انتخاب، از کارشناسان ما مشاوره بگیرید.

• رابطه با وجود استفاده از ژل هنوز دردناک است.
• بعد از رابطه خونریزی می‌کنید.
• سوزش، خارش، بوی نامطبوع یا ترشح غیرعادی دارید.
• خشکی واژن چند هفته ادامه دارد یا با یائسگی، شیردهی یا مصرف دارو شروع شده است.
• علائم حساسیت شدید مثل تورم، کهیر یا تنگی نفس پیدا کرده‌اید؛ این حالت اورژانسی است.

ژل لوبریکانت چیست؟

ژل لوبریکانت یا ژل روان‌کننده یک محصول بهداشتی لغزنده است که اصطکاک را کم می‌کند و در رابطه جنسی و معاینه‌های پزشکی برای راحتی و کاهش درد به کار می‌رود. دارو نیست و علت خشکی را درمان نمی‌کند.

ژل لوبریکانت با کاندوم سازگار است؟

پایه آب و سیلیکونی بله؛ روغنی خیر. ژل‌های چرب مثل وازلین و روغن نارگیل لاتکس را ضعیف می‌کنند.

آیا ژل لوبریکانت از بارداری جلوگیری می‌کند؟

خیر. نه از بارداری جلوگیری می‌کند و نه از بیماری‌های مقاربتی محافظت می‌کند.

آیا ژل لوبریکانت در بارداری بی‌خطر است؟

معمولاً ژل ساده پایه آب بدون عطر و طعم انتخاب می‌شود، اما بهتر است پیش از مصرف با پزشک یا ماما مشورت کنید. اگر خونریزی، درد یا ترشح غیرعادی دارید، به پزشک مراجعه کنید.

آیا روغن نارگیل یا وازلین جای ژل لوبریکانت را می‌گیرد؟

با کاندوم لاتکس نه. برای زوج‌هایی که قصد بارداری دارند هم روغن‌های خانگی توصیه نمی‌شوند. اگر کاندوم به کار نمی‌رود، بعضی افراد روغن را ترجیح می‌دهند، اما پاک کردنش سخت‌تر است و ممکن است پوست حساس را تحریک کند.

ژل لوبریکانت با ژل سونوگرافی فرق دارد؟

بله. ژل سونوگرافی برای انتقال امواج صوتی و ژل لوبریکانت برای کاهش اصطکاک ساخته شده است. هر کدام را فقط برای کاربرد تعیین‌شده توسط سازنده مصرف کنید.

بعد از استفاده باید داخل واژن را شست؟

لازم نیست. فقط ناحیه بیرونی را با آب ولرم بشویید و از دوش واژینال و صابون داخل واژن پرهیز کنید.

ژل لوبریکانت وقتی درست انتخاب و مصرف شود، رابطه و معاینه را راحت‌تر می‌کند؛ اما انتخاب غلط، مثل مصرف روغن با کاندوم لاتکس یا ژل ناسازگار با اسپرم، می‌تواند دردسر بسازد. با کاندوم لاتکس ژل پایه آب یا سیلیکونی بردارید، با وسایل سیلیکونی ژل پایه آب، در تلاش برای بارداری ژل مخصوص، و برای پوست حساس ژل بدون عطر و طعم. خشکی مداوم واژن، درد هنگام رابطه و علائم عفونت را با ژل پنهان نکنید و برای بررسی به پزشک مراجعه کنید.

1. WHO Technical Report Series No. 1025, 2020, Annex 11: World Health Organization/UNFPA specifications for plain lubricants. https://www.who.int/docs/default-source/medicines/norms-and-standards/guidelines/trs1025/trs1025-annex11.pdf?sfvrsn=3dd1e3bb_2
2. WHO/UNFPA/FHI360. Use and procurement of additional lubricants for male and female condoms: Advisory note. WHO/RHR/12.33, 2012. https://apps.who.int/iris/bitstream/handle/10665/76580/WHO_RHR_12.33_eng.pdf
3. The 2020 genitourinary syndrome of menopause position statement of The North American Menopause Society. Menopause. 2020. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/32852449/
4. ACOG. Vulvovaginal Health (FAQ). https://www.acog.org/womens-health/faqs/vulvovaginal-health
5. ACOG. Is it safe to douche during pregnancy? https://www.acog.org/womens-health/experts-and-stories/ask-acog/is-it-safe-to-douche-during-pregnancy
6. Mayo Clinic Health System. Trying to get pregnant? Select a lubricant that is most helpful for sperm. https://www.mayoclinichealthsystem.org/hometown-health/speaking-of-health/trying-to-get-pregnant-select-a-lubricant-that-is-most-helpful-for-sperm
7. EAU Guidelines on Sexual and Reproductive Health: Disorders of ejaculation. https://uroweb.org/guidelines/sexual-and-reproductive-health/chapter/disorders-of-ejaculation
8. Cornell Health. Condoms and lubricants (handout). https://health.cornell.edu/sites/health/files/pdf-library/Condoms_Lube.pdf
9. Characterization of Commercially Available Vaginal Lubricants: A Safety Perspective. Membranes, 2014. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC4190534/
10. Bacterial vaginosis incidence following a single hyperosmolal vaginal lubricant exposure: a comparison of two observational cohorts. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC12278670/